قولنج نوزاد (کولیک)؛ نشانه ها، علت ها و راه های درمان - وبلاگ عینک پرادا

به گزارش وبلاگ عینک پرادا، قولنج نوزاد یا همان کولیک، دردی شدید و ناگهانی در شکم است. 24 درصد نوزادان در ماه های اول تولد به کولیک مبتلا می شوند. معمولا تا شش ماهگی نوزاد، کولیک خود به خود برطرف می گردد، اما در صورت ادامه باید به دنبال علت پزشکی آن باشید.

وبلاگ عینک پرادا | سرویس مادر و کودک - اگر نوزاد شما سه ساعت در روز، سه روز در هفته، سه هفته پیاپی گریه می نماید، علت آن قولنج نوزاد (کولیک) است. پزشکان علت دقیق آن را نمی دانند، ولی معتقدند ممکن است با ناراحتی روده مرتبط باشد. قولنج نوزاد اغلب در حدود 4 تا 6 هفتگی آغاز می شود و در حدود 12 هفتگی خاتمه می یابد.

حداقل 24% از نوزادان در ماه های اول تولد دچار کولیک می شوند. تقریبا نیمی از این نوزادان آنقدر ناآرام هستند که آن ها را کولیکی می نامند.

قولنج نوزاد یک بیماری نیست، بلکه مجموعه ای از بیماری هاست که علایم و نشانه های زیادی دارد و کودک را به شدت ناراحت می سازد و در نتیجه تمامی افراد خانواده را دچار تشنج و نگرانی می نماید.

اولین نشانه قولنج نوزاد

صدای ناله اولین علامت آغاز درد و ناراحتی نوزاد کولیکی است. با آغاز درد، نوزاد مشت خود را گره نموده، صورت را درهم کشیده، پاهایش را به داخل شکم جمع می نماید و با خشم و ناراحتی فریاد می زند.

به خود پیچیدن و گریه های ناگهانی و گوشخراش نوزاد موجب تشویش و نگرانی پدر و مادر ها می شود. هر حمله کولیک از چند دقیقه تا یکی دو ساعت طول می کشد و چندین بار درد قطع و مجدد آغاز می شود.

پزشکان علایم زیر را نشانه قولنج نوزاد می دانند:

• گریه تسکین ناپذیر ناگهانی بدون هیچ گونه علامت فیزیکی از درد.
• آغاز درد و ناراحتی از سه هفته اول تولد.
• دردها، سه ساعت در روز، سه روز در هفته و سه هفته پیاپی به طول بیانجامد.
• نوزادان سالم و کامل هم به این بیماری مبتلا می شوند.

نشانه های یاد شده در نوزادان کولیکی دیده می شود. البته ممکن است در بیماران مختلف، نشانه ها متفاوت باشد یا با شدت متفاوتی رخ دهد.

بیشتر بخوانید: بند آوردن گریه نوزاد با 10 روش ساده

علت قولنج نوزاد

دلایل متفاوتی موجب بروز قولنج نوزاد می شوند. نوزادان به دلیل عدم توانایی در ایجاد هماهنگی با دنیای خارج از رحم مادر دچار ناراحتی کولیک می شوند. اما دلایل پزشکی دیگری نیز برای کولیک مطرح شده است.

• حساسیت غذایی: پژوهش ها نشان داده است که هیچ گونه رابطه ای بین نوع شیر و قولنج نوزاد وجود ندارد. آنالیز هایی که در خصوص نوزادان کولیکی اجرا شده نشان می دهد بین نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده اند و نوزادانی که از شیر خشک استفاده می نمایند، هیچ گونه تفاوتی در شدت و ضعف درد ها دیده نشده است.

  مطالعات اخیر نشان می دهد که شیر خشک گاوی و شیر گاو دارای ترکیباتی است که خود موجب کولیک می شود. به همین دلیل ممکن است پزشک استفاده از شیرسویا برای نوزاد را به شما پیشنهاد دهد. ولی حتی شیر های سویا نیز ممکن است موجب قولنج در نوزاد شوند. تقریبا 35% از نوزادانی که به شیر گاوی حساسیت دارند، به شیر سویا نیز واکنش نشان می دهند. پژوهش ها نشان داده است که حساسیت به شیرگاو، می تواند از شیر مادر نیز به نوزاد منتقل شود و موجب بروز ناراحتی روده ای و قولنج در نوزاد شود؛ بنابراین بهتر است مادران شیرده در دوران شیردهی به نوزاد کولیکی، از لبنیات استفاده ننمایند.

• عفونت گوش: عفونت گوش در نوزادان ممکن است موجب بروز قولنج شود. در این صورت نوزاد در حالت خوابیده دچار درد می شود و در حالت نشسته و ایستاده دردی احساس نمی نماید. با معاینه کامل گوش های نوزاد، می توان عفونت او را تشخیص داد.
• استفراغ غذای هضم نشده: به این مشکل ناراحتی روده می گویند و یکی از دلایل بروز قولنج نوزاد است. هنگامی که غذا از راه مری وارد معده نوزاد شد، با انقباض ماهیچه های معده، به طور طبیعی غذا راهی روده ها می شود. در بعضی نوزادان، اتصال مری به معده به درستی عمل نمی نماید و بخشی از غذا بجای ورود به روده ها، وارد مری می شود و حتی به دهان باز می شود. غذای بازگردانده شده، چون با اسید معده مخلوط شده، هنگام بازگشت سوزشی در مری و دهان ایجاد می نماید که در اصطلاح عامیانه به آن ترش کردن می گویند.

  عوارض برگشت غذا در نوزاد کولیکی بصورت تف کردن غذا، آغاز درد کولیک، بیدار شدن از خواب و ادامه درد های شدید است.

• عفونت های مجاری ادراری: یکی از دلایل قولنج نوزاد، عفونت مجاری ادراری است. این عفونت ها از نوع مزمن هستند و هفته ها به صورت نهفته وجود دارند و سپس به حالت شدید بروز می نمایند. اگر عفونت مجاری ادراری به طور کامل درمان نشود، موجب عفونت کلیوی می شود. بهتر است نوزادان (خصوصا نوزادان دختر) در سال اول تولد، حداقل سه بار مورد آزمایش عفونت ادراری قرار بگیرند.
• اگزمای نوزادان: اگزمای آلرژیک که به صورت جوش و قرمزی پوست ظاهر می شود، می تواند موجب قولنج نوزاد شود. فریاد های ناگهانی و گریه های گوشخراش نوزاد ممکن است به دلیل سوزش در ناحیه مجاری ادرار و مدفوع باشد. جوش و سوختگی در این مناطق برای نوزادان بسیار آزار دهنده و دردناک است.
• یبوست: یکی دیگر از عوامل قولنج نوزاد یبوست است. در ماه های اول تولد، مدفوع نوزادان (خصوصا نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می نمایند) بایستی شل و صاف باشد و حداقل دو تا سه بار در روز دفع انجام شود. در ماه های سوم و چهارم بعضی نوزادان تنها روزی یک یا دو بار مدفوع می نمایند.

  اگر در مدفوع نوزاد یک یا دو قطره خون دیده شود و نفخ شکم آن ها نیز زیاد باشد، جهت درمان یبوست بایستی به پزشک مراجعه کرد.

علت های غیر پزشکی کولیک، سه تا شش ماه پس از تولد از بین خواهند رفت.

راه های آرام کردن نوزاد کولیکی

در آغوش دریافت نوزاد، بهترین راه آرامش بخشیدن به نوزاد است. روش های دیگری نیز برای آرام ساختن نوزاد کولیکی کاربرد دارد که به آن ها اشاره می کنیم.

• روش حرکت کولیکی: نوزاد را در آغوش و در میان بازوان خود بگیرید و با ریتم خاصی در آغوش تکان دهید. حرکات ریتمیک برای نوزاد یادآور ضربان نبض و جریان خون در رحم مادر است.
• روش سینه گرم پدر: در این روش پدر، بالا تنه خود را برهنه نموده و نوزاد را روی سینه اش می خواباند، به طوری که گوش نوزاد روی قلب پدر باشد. صدای منظم قلب و حرکت آرام نفس کشیدن پدر به همراه ضربه های آرامی که به پشت او می زنید، آرامش زیادی برای نوزاد ایجاد می نماید.
• روش ماساژ آرام بخش: یک کیسه آب گرم را در حوله بپیچید و روی زمین یا تخت قرار دهید و شکم نوزاد را روی آن بگذارید.

  یا اینکه کف دست را روی ناف نوزاد قرار دهید و با انگشتان به حالت دورانی به شکم فشار بیاورید.

بیشتر بخوانید: درمان دل درد نوزادان با 9 روش موثر

اگر هیچ یک از این روش ها موثر نبود، هراسان نشوید. خبر خوب این است کولیک تقریبا همواره به خودی خود از بین می رود. در صورت عدم برطرف آن با متخصص بچه ها مشورت کنید.

برگرفته از: کلید های آرام کردن کودک نا آرام / ویلیام سیزر