چگونه می توان از افکار منفی و ناامید کننده دور شویم ؟ - وبلاگ عینک پرادا

به گزارش وبلاگ عینک پرادا، ناامیدی امر تخریب گری است به طوری که فرد را از کوشش باز می دارد پس ضروری است انسان نگذارد در او ناامیدی به ویژه ناامیدی از رحمت خداوند شکل گیرد.

به گزارش وبلاگ عینک پرادا به نقل از شیعه نیوز ، ناامیدی امر تخریب گری است به طوری که فرد را از کوشش باز می دارد پس ضروری است انسان نگذارد در او ناامیدی به ویژه ناامیدی از رحمت خداوند شکل گیرد. حال چگونه ناامید نباشیم و چگونه آن را برطرف کنیم؟

1ـ داشتن هدف روشن: اگر فرد دارای هدف باشد و هدف او روشن و بدون ابهام باشد راحت تر می تواند در مقابل مسائل در رسیدن به مقصودش مقاومت و پایداری کند و ناامید نشود. چون می داند با طی این سختی ها به هدف خود می رسد، ولی کسی که بی هدف است و یا هدف روشن ندارد به زودی سردرگم و ناامید می شود. پس اگر مقصد و هدفمان را معین ننموده ایم کاغذ و قلم برداریم و هدفهایمان را بنویسیم و روی آنها فکر کنیم و حتی با افرادی که صلاحیت دارند مشورت کنیم تا هدفی خوب و شایسته برگزینیم. تأکید می کنم حتماً روی کاغذ نوشته شود. چون وقتی می نویسید روشن تر می شود و بهتر هم می توانید آن را نقادی کنید. برای اهداف خود، اهداف کوتاه مدت و کوچکتر در نظر بگیرید تا خسته نشوید و رسیدن به آنها مشوق و انگیزه حرکت شما شود.

2ـ اعتماد به خدا: خوش بینی و اعتماد به خداوند متعال به انسان در تحمل سختی ها یاری می نماید. وقتی انسان می داند خداوند دانا، توانا، حکیم و بخشنده است یعنی بر مسائل من احاطه دارد و توانایی برطرف آنها را دارد. در این وقت , خداوند را یاور و حافظ می یابد و در تحمل سختی ها خود را تنها نمی بیند که ناامید شود و تحمّل سختی برای او آسان می باشد. چون می داند این سختی به مصلحت او است مثلاً اگر چشمانش را از دست دهد امید خود را از دست نمی دهد و بر خداوند متعال توکل می نماید و از توانایی های دیگری که خداوند به او ارزانی داشته بهره می برد و به سوی تکامل پیش می رود. (انسانهای بی ایمان و یا ضعیف الایمان به هنگام روی آوردن نعمت ها آنچنان مغرور می شوند که به کلّی بخشندة نعمتها را به دست فراموشی می سپارند و آنها آ نقدر کم ظرفیتند که با مختصر گرفتاری دست و پای خود را گم می نمایند , رشتة افکارشان به کلّی در هم می ریزد و ظلمت و یأس و ناامیدی بر قلبشان سایه می افکند)[1] پس سعی کنیم ایمانمان را تقویت کنیم.

3ـ ارتباط با ائمّه ـ علیهم السّلام ـ : توسل به ائمة اطهار ـ علیهم السّلام ـ نیز راهگشا و ضروری است، و امید را در ما زنده نگه می دارد. و مشکل ما را حل می نماید چه بسیار انسانهایی که با وجود مسائل و بیماری هایی که پزشکان در حل آن درمانده بودند ولی با توسل به ائمة اطهار ـ علیهم الصلاة و السّلام ـ شفاء یافته اند و مشکل آنها حل شده است پس در سخت ترین حالت ها هم نباید از رحمت خداوند ناامید شد، امام زمان ـ علیه السّلام ـ به فکر شیعیان است. سعی کنیم ارتباط خود را با امام زمان ـ عج الله تعالی فرجه الشریف ـ قوی تر کنیم و در امور دنیوی و اخروی از ایشان یاری بخواهیم.

4ـ عدم ترس از سختی ها و انتظار راحتی: به این نکته توجّه کنیم که در جهان سختی ها و راحتی ها به هم آمیخته است و بعد از هر سربالایی سراشیبی است یعنی بعد از مدتی سختی تمام می شود و راحتی به دنبال می آید پس نباید مأیوس شویم بلکه باید با سختی ها مبارزه کنیم و انتظار فراهم شدن شرائط و برطرف اشکال را داشته باشیم.

5ـ طرد شیطان: شیطان وسوسه گر می خواهد انسان را از هدف بازماند، می خواهد انسان را ناامید کند پس باید با پناه بردن به خداوند از دست شیطان رها شویم و با یاد خداوند شیطان را از خود دور کنیم.

6ـ جستجوی نکات قوت: نکات موفقیّت و مثبت را در زندگی خود جستجو کنیم. چون ناکامی های پی در پی در ایجاد ناامیدی مؤثر است و از آنجا که هر فرد نکات قوت و موفقیتی در زندگی دارد، پیدا کردن آنها و تمرکز روی آنها باعث تقویت امید و حرکت به سمت موفقیّت می شود آنها را یادداشت کنید و هر روز آن را مرور کنید. و سعی کنید با نقاط مثبت خود نقاط منفی را حذف کنید.

7ـ واقع بینی: در مثبت نگری انسان نباید رفتارهای بد خود را مثبت نگاه کند چون باید رفتارهای منفی خویش را شناسایی کند و درصدد اصلاح آنها برآید و با اصلاح آن به موفقیت دست یابد پس انسان وقتی مغلوب شد این مطلب را در نظر مجسم کند که می تواند با درس دریافت از این شکست و یافتن راهکار، این دفعه پیروز شود، مأیوس و ناامید نخواهد شد.

8ـ شوخ طبعی: شوخ طبعی نیز به عنوان عاملی مؤثر در تحمل مسائل و ایجاد تفکر مثبت در انسان مفید دانسته شده است. در زندگی هر کس بارها حوادثی رخ می دهد که با یک چرخش طنزآمیز می تواند آنها را به حوادث خوشایند تبدیل کرد. به عبارتی توجه به وضع خنده دار آن حادثه باعث می شود انسان با احساس آرامش آن را بپذیرد. برای مثال (هنگامی که مدیر خدمات تعمیرگاه , لیست تعمیر اتومبیل را به صاحب اتومبیل داد وی شوکه شد و به سختی توانست جلوی ریزش اشکهایش را بگیرد همچنان که دسته چک را بیرون می آورد صدای یک مشتری دیگر را شنید که می گفت: اوه، چه صورت حسابی! به نظرم این اتومبیل دیگر مرا دوست ندارد ولی خوب هیچ کس نگفته بود که عشق اتومبیل ارزان تمام خواهد شد) در این مثال آن مشتری دیگر به قسمت خنده دار این اتفاق توجه نموده در نتیجه بهتر می تواند آرامش داشته باشد.[2] البته این راهکارّی یاریی است نه راهکاری اصلی.

9ـ تلقین: تلقین کردن شیوه ای است که می توان در برطرف نگرانی ها و یأس و ... از آن بهره جست. علم تلقین به نفس سابقة بسیار دیرینه ای دارد به طوری که عرفا و دانشمندان از دیرباز به آن اشاره نموده اند. حتی داستانی زیبا در خصوص اثر تلقین شاگردان بر معلم (داستان ملاّ بیمار کن) در دفتر سوّم مثنوی معنوی آمده است.[3] برای آنکه تلقین مؤثر باشد باید زمینه مساعد باشد پس باید انسان در شرایط راحتی و ریلکس (Relax) قرار گیرد.

روش سادة قرار دریافت در شرایط راحتی و ریلکس: روی مبل راحتی بنشینید و یا روی زمین دراز بکشید بطوری که احساس راحتی کنید، هوای محیط مناسب باشد، در لباس خود راحت باشید، لباستان تنگ نباشد، چشمها را ببندید و چند نفس عمیق بکشید، سپس به سر و صدای محیط اطراف توجه کنید بعد از چند لحظه از نوک انگشتان پا تا فرق سر را عضو عضو به طور ذهنی و با چشم بسته از نظر بگذرانید و اگر در آنها انقباضی وجود دارد آن انقباض را رها کنید تا بدن شل و وانهاده شود بعد از آن برای چند دقیقه توجه و تمرکز ذهنی را دوباره متوجه دم و بازدم کنید و آغاز به شمارش تنفس های خود کنید حالا به تدریج احساس سبکی و آرامش می کنید در این حالت افکارتان رفته رفته کمتر و کمتر و سپس افکار به طور کامل حذف می شود. در این لحظه زمان مناسبی برای آن است که چشمها را باز کنید و تمرینهای تلقین را انجام دهید. شما برای غلبه بر یأس و ناامیدی می توانید از تلقینی نظیر این بهره ببرید: او که خالق من است در همه حال حافظ من است، من به نیروهای مثبت خود دست خواهم یافت، زندگی سراسر شیرین است، من گل های امید را در باغچة ذهنم کاشته ام و منتظر شکوفایی اش هستم.

توجه داشته باشید که خواندن کلمات تنها، بی فایده است مگر این که شما احساس خود را به همراه هیجان با کلمات بیامیزید، ذهن نیمه هوشیار شما تنها نسبت به افکاری واکنش نشان می دهد که با احساس و هیجان در هم آمیخته باشد، ذهن نیمه هوشیار هر دستوری را که همراه با ایمان و باور به او داده شود می پذیرد. امّا ضروری است این دستورات بارها و بارها تکرار شوند تا در ذهن جای بگیرد.[4]

10ـ گزینش دوست: دوستانی انتخاب کنید که مثبت اندیش و واقع بین باشند.

11ـ ورزش: از ورزش جهت برطرف ناامیدی و افسردگی بهره ببرید و افکار خود را با داشتن بدن و ذهنی سالم تحت کنترل خود درآورید.

12ـ فرار از بیکاری: اوقات فراغت و زمان بیکاری خود را با بهترین برنامه ها پر کنید. زمان بیکاری زمان مناسبی برای رشد علف های هرز بدبینی و افکار منفی است با مطالعه، کار و فعالیت بدنی، ذکر مثل (صلوات بر محمّد و آل محمّد ـ صلّی الله علیه و آله ـ) جلوی رشد این افکار را بگیرید. کار و فعالیت بدنی آن قدر افکار را جهت می دهد که امروزه روان شناسان برای تنظیم روحیات , بحث کاردرمانی را مطرح نموده اند و برای بهبود زندگی به روی آوردن به کار و فعالیت سفارش می نماید.

13ـ شناسایی افکار منفی: به شناسایی افکار منفی خود برآیید و علت آن را شناسایی کنید و افکار منفی می تواند بر اثر بیکاری، شایعه، تلقین ها، بدبینی، افسردگی، شبهاتی دربارة هستی و یا شرور در عالم و ... باشد. با دفع این اسباب به مثبت اندیشی خود یاری کنید.

در نا امیدی بسی امید است

انتها شب سیه سپید است

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. باز هم مثبت درمانی، نوشتة نورمن پیل، ترجمة: فریبا مقدم، نشر اوحدی.

2. از حال بد به حال خوب، دکتر دیوید برنز، ترجمة: مهدی قراچه داغی.

پی نوشت ها:

[1]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتاب الاسلامیه، 1353ـ1366ـ برداشت از ص243، ج12.

[2] . نگرش مثبت، ترجمة: فهیمه نظری، ناشر انستیتوی ایز ایران، چاپ اوّل، 1380، برداشت از صفحات: ص39 تا 45.

[3] . برای اطلاع بیشتر به: اشتهاردی، محمّد مهدی، داستان های مثنوی، چاپ دفتر تبلیغات اسلامی، رجوع کنید: (ملّا بیمار کن در عرف ما معروف شده است).

[4] . دنالد والتر، روش مؤثر غلبه بر افکار و احساسات منفی، ترجمة: شیرین نبوی نژاد، تهران، نشر عشق، چاپ 1380، برداشت از صفحات 54 و 85 و 87 و 69.